Landschap in Actie

Periode 01.01.2015 - 01.06.2018
Provincie Antwerpen
Gemeente Geel, Meerhout, Balen, Mol
Aanvrager Provincie Antwerpen
Subsidiebedrag 300.000 euro
Status Afgerond

Situering en doelstellingen

De landduinenregio is het landschap gelegen langsheen de Molse Nete en de Grote Nete, ingebed in een gesloten (landbouw)landschap met veel kleine landschapselementen. Het focusgebied is gelegen tussen de spoorweg Antwerpen-Hasselt in het noorden, de grens met Limburg in het oosten, het Albertkanaal in het zuiden en de Antwerpseweg en de ring van Geel in het westen. Het projectgebied heeft een oppervlakte van ongeveer 15.000 hectare.

De landduinenregio is een relatief bosrijk gebied in Vlaanderen. De belangrijkste natuurwaarden worden gevormd door de beekvalleien met een grote diversiteit aan valleigemeenschappen, beboste landduincomplexen, zandruggen en de bossen en natuurgebieden van voormalige heidegebieden. De beekvalleien van de Grote Nete en haar zijbeken zijn typische laaglandbeekvalleien met een afwisseling van moerassen, laagveenvegetaties, graslanden, struwelen en alluviale loofbossen.

Dit strategisch project werd opgestart om de potentiële ecosysteemdiensten die het landschap herbergt, te vrijwaren. Talrijke internationale en nationale beleidsplannen met betrekking tot het klimaat en de biodiversiteit wijzen al geruime tijd op deze potenties. Het project stelde als doel om de beleidsplannen te concretiseren en in uitvoering te brengen.

Resultaten

Via het strategisch project werkten tien partners samen aan de landschapsecologische kwaliteiten van de landduinenregio. Ter ondersteuning ontwikkelden zij een methodiek die toelaat om op regionale schaal de ecosysteemdiensten te analyseren, te vergelijken, af te wegen, te combineren in functie van duurzame beleidskeuzes, te vertalen naar concrete baten voor de lokale gemeenschap binnen lokale projecten en te hanteren als inspiratiekaart bij het ontwikkelen of uitvoeren van lopende en nieuwe planprocessen. De methodiek werd uitgetest in een aantal pilootprojecten die kunnen onderverdeeld worden in drie thema's, namelijk de bossen, de biodiva-tool en de groene infrastructuur en recreatie.

Het thema 'bossen' omvat verschillende deelprojecten zoals het boscomplex Heidehuizen, het boscomplex Scherpenbergen-De Hutten en de Grote Netevallei en scenario's. De bosgroep Zuiderkempen stelde een natuurbeheerplan op voor de zone Heidehuizen in Mol. Rekening houdend met de gebiedsvisie, maakte de bosgroep Zuiderkempen daarnaast afspraken met de individuele eigenaars om het beheer van hun perceel te bespreken. Ook voor het boscomplex Scherpenbergen-De Hutten kreeg de bosgroep een vraag tot opmaak van een geïntegreerd natuur- en landschapsbeheerplan. De gemeente Meerhout gaf daarbij aan ook hier gebruik te willen maken van het concept ecosysteemdiensten. Tenslotte is er het engagement om de Grote Netevallei af te stemmen op verschillende projecten en het belang van ecosysteemdiensten ook hier aan te halen.

De Biodiva-tool heeft tot doel om bedrijven op weg te helpen een beleid uit te stippelen en acties te ondernemen inzake biodiversiteit. In het najaar van 2016 werd samen met de beroepsfederatie van recyclagebedrijven een startevenement georganiseerd waarna bedrijven individueel verder worden begeleid.

Binnen het thema 'groene infrastructuur' en recreatie werd er gewerkt aan een duurzaam en goed toegankelijk landschap. De bestaande werking werd versterkt door de bestaande wandelpaden en de verschillende eigendommen van alle partners samen te brengen op één kaart. Daarnaast werd een trage wegeninventaris opgemaakt om missing links te detecteren en recreatie te optimaliseren, maar evengoed om te werken aan veiligere functionele verplaatsingen en aan de koppeling van trage wegen en ecosysteemdiensten.

In Meerhout en in Geel werden de kleine groene paadjes in de dorps- en stadskernen reeds geïnventariseerd en in kaart gebracht. Door het gebruik van de veilige groene aders te stimuleren, werd getracht meer mensen te voet of met de fiets naar school, bibliotheek of winkel te krijgen. De afgewerkte kaartenbundel voor Meerhout werd gelanceerd op de dag van de Trage Weg (15 oktober 2017). Omwille van de grote interesse in de kaarten werd een algemeen sjabloon opgemaakt dat in de toekomst gebruikt kan worden voor andere gemeenten. Trage wegen zijn immers niet alleen belangrijk om het landschap toegankelijk te maken, maar ze kunnen drager zijn voor regulerende en producerende ecosysteemdiensten. Denk daarbij aan waterretentie, bestuiving, plaagreductie, waterinfiltratie, verbindingen voor plant en dier,…

In het najaar van 2018 liep de subsidieperiode voor dit project af. Er wordt op dit moment gezocht naar nieuwe partnerschappen om de werking rond ecosysteemdiensten in de regio verder te zetten.

Coördinator:
Inge Vermeulen

Adres:

Provincie Antwerpen
Dienst Duurzaam Milieu- en Natuurbeleid
Koningin Elisabethlei 22
2018 ANTWERPEN

tel: +32 3 240 59 83

gsm: +32 473 56 20 91



Mail:
Klik hier