Bosland: dromen tussen bomen

Periode 01.09.2010 - 01.09.2013
Periode 2 01.11.2014 - 28.02.2018
Provincie Limburg
Gemeente Hechtel-Eksel, Lommel en Overpelt
Aanvrager Stad Lommel
Subsidiebedrag 196.948 en 173.332 euro
Status Afgerond

Situering en doelstellingen

Het project Bosland situeert zich in het noorden van de provincie Limburg. Het bos kent als grootste bos van Vlaanderen echter een internationale uitstraling. Bosland beschikt zodoende over de mogelijkheid om bepaalde concrete doelstellingen en ontwikkelingsperspectieven uit het ruimtelijk structuurplan Vlaanderen te realiseren. Het project draagt er immers zorg voor dat belangrijke structuurdragers (zoals bos en natuur) structureel gevrijwaard worden van aantastingen en ondersteunt het tegengaan van versnippering in het buitengebied.

Het tweede strategisch project Bosland vond plaats van 2014 tot 2018 en was de opvolger van het eerste project dat plaatsvond tussen 2010 en 2013. Het project streeft naar een kwaliteitsvolle omgeving waarbij bos en natuur van verdere aantasting worden gevrijwaard. Hiervoor werd een missie opgesteld, namelijk op een duurzame en maatschappelijk geïntegreerde manier het grootste kindvriendelijkste bos van Vlaanderen realiseren als een hefboom voor regionale streekontwikkeling.

De strategische visie wordt verduidelijkt aan de hand van vijf strategische kerndoelstellingen voor de realisatie van het integrale project Bosland:

1) Bosland als cultuurhistorisch streekerfgoed: door het zichtbaar maken en verduidelijken van haar erfgoedwaarden wil Bosland de mensen verbinden met hun streek en haar landschapsgeschiedenis;

2) Bosland als leverancier van ecosysteemdiensten: de unieke ecosystemen van Bosland worden duurzaam beheerd en ontwikkeld zodat onze natuur blijvend goederen en diensten levert aan de maatschappij;

3) Bosland als biodiversiteitshotspot: door een natuurgericht beheer wordt de unieke biodiversiteit van Bosland in stand gehouden en verder ontwikkeld;

4) Bosland als toeristisch-recreatieve attractiepool: door het ontwikkelen van een aangepast aanbod voor families, gezinnen, jeugdverenigingen en actieve ontdekkers profileert Bosland zich als gastvrij bos waar iedereen welkom is;

5) Bosland als een open project: Bosland streeft naar een maximaal draagvlak en medeverantwoordelijkheid voor het project door het betrekken van diverse stakeholders.

Tijdens de tweede projectperiode wenste Bosland onder andere invulling te geven aan de volgende kernacties: 1) Verder consolideren van de globale projectplanning, -evaluatie en -uitbreiding conform het Masterplan Bosland;

2) Opvolging en finalisatie van de nog lopende ruimtelijke inrichtingsvisies en planningsinitiatieven ten gevolge van het strategisch project Bosland 1.0;

3) Uitvoeren van (prioritaire) acties die resulteren uit het 'Ontsnipperingsplan Bosland' en opvolgen van gemeentelijke/provinciale/Vlaamse projecten die een effect (kunnen) hebben op de aangeduide verbindingen;

4) Actualisatie van de beheerplannen en -visies in het gebied;

5) Ondersteunende communicatieve acties aangaande het strategisch project Bosland 2.0.

Resultaten

Bosland betreft een samenwerkingsverband tussen zes partners: het Agentschap voor Natuur en Bos, de gemeente Hechtel-Eksel, de stad Lommel, de gemeente Overpelt, het Regionaal Landschap Lage Kempen en Toerisme Limburg. De projectstructuur van Bosland bestaat uit een evenwaardig drieluik waarmee gestreefd wordt naar een goede interne samenwerking die samengaat met een maximale inbreng van alle mogelijke externe partners en belanghebbenden.

De aanwezige uitlopers van natuur in de geürbaniseerde omgeving van Bosland hebben de potentie om de basis te vormen voor het ontwikkelen van een functionele ecologische verbinding van noord naar zuid. Het 'Ontsnipperingsplan Bosland' had tot doel de groenpolen in het gebied structureel met elkaar te verbinden als kwalitatief open ruimtegebied en als onderdeel van het volledige ruimtelijke multifunctionele kader van de Boslandgemeenten. Tevens moesten de groenpolen structureel verbonden worden met omliggende groengebieden die zich situeren aan de grens van de Boslandgemeenten (Nederland, Antwerpen,…). Daarnaast moest het 'Ontsnipperingsplan Bosland' de verkeersveiligheid van bepaalde wegen verhogen door het nemen van maatregelen voor overstekende dieren en als laatste de belevingswaarde voor bewoners en recreanten verhogen. De acties hiervoor zijn bv. de realisatie van een wilddetectiesysteem en ecorasters langs de Kamperbaan (N73), de aanleg van een ecoduct over de N71 ter hoogte van de aanwezige corridor van Kristalpark III, het ontwikkelen van het project rond ontsnippering van de grensregio (Limburg, Antwerpen, Noord-Brabant).

Naast het ontsnipperingsplan werd er gewerkt op verschillende sleutelsites en sleutellandschappen. Steeds worden de plannen en projecten afgetoetst aan ecologische, toeristisch-recreatieve, sociale en economische aspecten voor Bosland. De sleutelsites en sleutellandschappen zijn als volgt ingedeeld:

1) oranje landgebruiksklasse: poorten, recreatiezones, instappunten,… zoals de hoofdpoorten Soeverein-Sahara, de Grote Hof en Pijnven, de nevenpoorten Kattenbos, Heesakkerpark, In den Brand, de site Winnerscouts, het Napoleonstrand, Achter de Berg en Musschennest; 

2) groene landgebruiksklasse: bos- en natuurcomplexen zoals de Sahara, Riebossenheide-Blekerheide-Sahara, de Watering, het Hobos, het militair domein 'Kamp Van Beverlo' en het Pijnvencomplex; 

3) gele landgebruiksklasse met blauwe dooradering: (gevarieerde) landbouw- en beekvalleien zoals de vallei van de Balengracht, het landbouwgebied Gortenloop, de Vallei Holvenloop en de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) in Bosland; 

4) rode landgebruiksklasse: urbanisatie met onder meer woningen, industrie, transportinfrastructuur (spoor, weg, kanaal) waaronder het Kristalpark III, de bedrijventerreinen Lommel, Maatheide, Heuvelse Heide en de versnipperende infrastructuren. 

Om de omwonenden en bezoekers te overtuigen van het unieke karakter van het uitgestrekt natuurgebied en van de kansen dat het project biedt voor de regio, heeft Bosland sterk ingezet op participatie, sensibilisatie en communicatie. Gerealiseerde producten hiervan zijn onder meer een herkenbare Boslandstijl, nieuwsbrieven, een website, een fotodatabank Bosland, etc. Daarnaast werden toeristisch-recreatieve producten gelanceerd om de beleving van Bosland te versterken.

Concrete realisaties zijn bijvoorbeeld wandelkaarten, kinderbelevingsroutes, een vlinderkaart, een nieuwe uitkijktoren, nieuw ingerichte speelzones voor kinderen, bostheater, etc. Tenslotte werden tal van publieksactiviteiten en evenementen georganiseerd om Bosland in de kijker te zetten. Het gaat om publieksactiviteiten die een educatieve, ecologische of wetenschappelijke insteek kennen zoals daar zijn: Boslandwandelingen en nachtzwaluwsafari’s, Film in het bos, Week van het bos, BosLAB, etc.




Adres:

 

Stad Lommel

Hertog Janplein 1

3920 LOMMEL

tel: +32 11 399 799