Afbakening Vlaams Strategisch Gebied rond Brussel

Eind 2004 is een consortium rond Studiegroep Omgeving in opdracht van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap begonnen aan een onderzoek naar de ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden van het VSGB. 
Bijzondere aandacht gaat uit naar

  • het open ruimte netwerk, de zogenaamde ‘groene gordel’.
  • reconversie, verdichting, sanering en hergebruik van bedrijvigheid en woongebieden waar mogelijk.
  • de luchthaven van Zaventem als economische trekpleister op internationaal niveau.
  • nauw overleg met de betrokken gemeenten, provincies en verschillende organisaties.

Het onderzoek en overleg gebeurt in vier fasen:

  • Fase 1:
    Focusbepaling (december 2004-juni 2005): in deze fase worden in samenwerking met een breed gamma stakeholders de belangrijkste kwesties voor het gebied blootgelegd
     
  • Fase 2:
    Tussentijdse besluitvorming (juli 2005-mei 2007): op basis van ingewonnen adviezen van alle betrokkenen bepaalt de Vlaamse Regering de grote inhoudelijke oriëntaties voor de uitwerking van opties in de derde fase
     
  • Fase 3:
    Uitwerking van opties (augustus 2007-oktober 2008): op basis van de tussentijdse oriëntatie van de Vlaamse regering worden concrete acties uitgewerkt
     
  • Fase 4:
    Opmaak en doorlopen van de procedure van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan: na voorlegging van de uitgewerkte acties aan de Vlaamse Regering worden de acties vertaald naar een verordenend plan met bestemmingen
     

Stand van zaken:
Op 20 februari 2009 heeft de Vlaamse Regering een volgende stap gezet in de ruimtelijke planning van het VSGB. De Vlaamse Regering heeft akte genomen van het voorbereidende eindrapport, waarin een samenhangende ruimtelijke visie wordt gepresenteerd voor het hele gebied. Een eindrapport dat tot stand kwam na een intense overleg- en adviesronde. Dit eindrapport kan nu als basis gebruikt worden om een Milieueffectenrapport (MER) en een Gewestelijk Ruimtelijke Uitvoeringsplan (GRUP). De Vlaamse Regering heeft tevens beslist om de naam van het gebied te wijzigen in Vlaams strategisch gebied rond Brussel (VSGB). Voorheen stond dit letterwoord voor Vlaams Stedelijk Gebied rond Brussel.

Ruim Overleg
Op basis van een tussentijdse beslissing van de Vlaamse regering van 11 mei 2007, heeft een ruime groep betrokkenen overleg gepleegd over de toekomstige ruimtelijke ordening voor het VSGB. Een jaar lang hebben gemeenten, provincie, belangorganisaties en de Vlaamse overheid gesleuteld aan coherente en onderbouwde consensusvoorstellen. Dit overleg leidde tot een ontwerp eindrapport waarover schriftelijk advies werd gevraagd aan 70 belangrijke actoren. Het breed maatschappelijk draagvlak en de gezamenlijke adviezen hebben geleid tot een eindrapport, waarvan de Vlaamse regering akte heeft genomen.

Concrete voorstellen
Het eindrapport houdt voorstellen in voor drie regio’s, gelegen rond het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, met name: het ruime Zaventemse (de regio strekkende van Grimbergen tot Tervuren), Zellik-Groot-Bijgaarden en de zuidelijke kanaalzone. Het gaat heel concreet over 13 gemeenten.
Op basis van een coherente ruimtelijke toekomstvisie voor deze regio’s, werd een concreet programma uitgewerkt om toekomstige behoeften op te vangen. In dit programma is naast heel wat mogelijkheden voor wonen en werken, grote aandacht uitgegaan naar de open ruimte. Toekomstige ontwikkelingen zijn enkel mogelijk op plaatsen waar het open ruimte netwerk niet wordt aangetast.
Hierdoor wordt de garantie geboden op het blijvend voortbestaan van een kwaliteitsvol netwerk dat bestaat uit open kouters met grondgebonden landbouw, rivier- en beekvalleien, bossen en parken en ingesloten open ruimten. De Vlaamse regering voorziet dat de milieu-effecten van alle voorstellen zullen worden onderzocht, om vervolgens via een GRUP uit te monden in bestemmingswijzigingen.

Flankerende maatregelen
Een ruimtelijk plan mag echter geen louter papieren plan blijven. Daarom dient het ruimtelijk plan te worden geflankeerd door beleid dat tegelijk resultaten op het terrein boekt en minder gewenste effecten neutraliseert. De Vlaamse Regering heeft daarom ook akte genomen van een ruim pakket flankerende maatregelen. Dat flankerend beleid zal verder worden uitgewerkt zodat belangrijke actoren (Vlabinvest, woningbouwmaatschappijen, De Lijn, de Vlaamse Landmaatschappij enz.) er zorg voor kunnen dragen dat woningbouw, openbaar vervoer of open ruimte ook kwalitatief worden uitgebouwd.

Vervolg van het traject
Het eindrapport is een document dat tot stand kwam na een ruime bevraging en adviesronde. Het is de neerslag van een breed overlegproces op basis waarvan nu gestart wordt met de opmaak van milieueffectenrapport (plan-MER) en een gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP). Na grondig doorlichten van de programma’s en hun alternatieven zal dit in september uitmonden in een concreet voorstel van invulling van de verschillende deelgebieden. Het ruimtelijk uitvoeringsplan zal in het najaar van 2009 in procedure worden gebracht.

beschikbare documenten:

In de beslissing van 20 februari 2009 nam de Vlaamse Regering akte van het eindrapport voor het VSGB. Het is belangrijk te weten dat daarmee niet alle concrete opties in het eindrapport worden onderschreven. Het is de bedoeling dat het nog op te maken milieu-effectenrapport op planniveau (plan-MER) nagaat wat de milieugevolgen zijn van alle voorgestelde opties in het eindrapport. Op basis van de kennis over de milieu-effecten zullen concrete bestemmingswijzigingen mogelijk worden via een gewestelijk RUP.

De beschikbare documenten dienen binnen dit kader te worden geïnterpreteerd.